Het nastreven van lichtheid lijkt simpel. Toch zijn de
consequenties complex en verstrekkend. Tradities doorbreken is geen sinecure.
Daarnaast zijn de gevolgen van denken in lichte constructies intrigerend.
Lichtheid is niet voor iedereen hetzelfde. Vormgevers en architecten kijken
er heel anders naar dan een technici. De eersten laten zich inspireren door
de poëzie van beeld, identiteit en de expressie van lichtheid, terwijl
de tweede groep kijkt naar de werking, de onderliggende fysische verschijnselen
en de beheersing daarvan.
Bij lichtgewicht constructies is de samenhang tussen uitdrukking en werking
essentieel. Simpel gezegd: expressie die niet bijdraagt aan de constructie
is ballast. Aan de andere kant kan constructie zonder expressie maar moeizaam
verleiden tot toepassing. Technici en vormgevers zullen dus zeer nauw moeten
samenwerken.
Ontwikkeling van lichtgewicht constructies begint met de samenhang tussen
materiaal, maakproces en concept. Er zijn nieuwe materialen nodig, nieuwe
technologieën en verbindingstechnieken, maar ook nieuwe manieren om
uitdrukking te geven aan constructies. Bij toepassing van vooral met textiel
versterkte kunststoffen of composieten - voor lichtheid onvermijdelijk -
ontstaan andere details dan die waaraan we nu gewend zijn. Daarnaast vertonen
de constructies ander gedrag: ze klinken anders, voelen anders. Dat is nog
afgezien van alle technieken, waarmee composieten tot andere vormen van
decoratie en andere functionele kansen leiden.
Daaruit komt de vraag voort hoe je zorgt dat lichtheid wordt aanvaard. In
het algemeen begint vernieuwing steevast bij nabootsing van het vertrouwde.
Zelfs bij vliegtuigen wordt een metalen onderdeel in eerste instantie exact
gekopieerd als het door een composiet exemplaar wordt vervangen. Onverstandig,
want ze gedragen zich anders. Terugvallen op het bekende zie je ook in vormgeving.
Het vertrouwde laat zich tactisch inzetten.
Het belang van vertrouwdheid kan niet worden onderschat. Lichtheid vergt
andersom denken: het is onder architecten en vormgevers gebruikelijk zware
dingen esthetisch the verlichten, maar nu gaat het erom dat lichte dingen
het aangename gevoel van het zware meekrijgen. De vraag is hoe je een spannende
balans kunt laten ontstaan tussen nieuw en bekend en hoe je de meerwaarde
van lichtheid kunt laten overtuigen. Daarom worden ik naast product- en
modevormgevers ook leken bij het proces betrokken. Met lichtheid hebben
we uiteindelijk een zeer concreet thema bij de kop. Je kunt je resultaten
wegen.